هدف از نگارش این مقاله توضیح کاملی در مورد جراحی شاخک بینی است، البته لازم است تا در ابتدا به توضیح مختصری از شاخک بینی اشاره کنیم. به برجستگی های دیواره بینی شاخک بینی گفته می شود که با یک لایه مخاط بینی پوشانده شده است و یکی از وظایف اصلی آن عبور هوا و مرطوب نگه داشتن آن است. زمانی که بینی شما دچار مشکل می شود عملکرد شاخک های بینی دچار مشکل شده و جریان هوا به داخل بینی را دچار اختلال می کند. در حالت کلی خانم ها و آقایان هر دو از سه شاخک یعنی شاخک های بالایی، میانی، پایینی برخوردار هستند که آسیب دیدگی هر کدام از آن ها می تواند منجر به بروز مشکلاتی در تنفس شود.
انواع شاخک بینی
همانطور که در ابتدا نیز اشاره کردیم شاخک بینی از انواع مختلفی برخوردار است که برخی از آن ها عبارتند از:
- شاخک های فوقانی: این شاخک در بالای دو شاخک دیگر قرار گرفته، از لحاظ ابعاد می توان گفت که کوچک تر است.
- شاخک های میانی: ما بینی شاخک فوقانی و تحتانی این شاخک قرار گرفته است که نقش اصلی آن مرطوب و گرم نگه داشتن بینی است.
- شاخک های پایینی: بعد از دو شاخک فوقانی و میانی این شاخک قرار گرفته است، که اگر این شاخک بیش از اندازه بزرگ باشد منجر به عدم تبادل جریان هوا به داخل بینی خواهد شد.
عوامل مختلفی چون سرما خوردگی، آلرژی، پولیپ بینی می تواند در بزرگ تر شدن شاخک بینی نقش داشته باشد. توجه داشته باشید افرادی که دچار انحراف بینی هستند به نسبت سایر افراد بیشتر در معرض بزرگی شاخک های بینی هستند علاوه بر تمامی موارد گفته شده مشکلات تنفسی و خون دماغ شدن نیز منجر به التهاب و تورم بینی شده که ممکن است کمی آزار دهنده باشد.
راه های تشخیص بزرگی شاخک بینی
خیلی از افراد ممکن است مشکل پولیپ بینی را به دلایل علائم یکسان با یکدیگر اشتباه بگیرند و با علم به این که موضوع به جراح بینی مراجعه می کنند. پزشک نیز با انجام معاینات داخلی بینی بزرگی شاخک های بینی را تشخیص می دهد ولی در مواقعی که تشخیص غیر ممکن باشد از عکسبرداری و اشعه ایکس استفاده خواهد کرد.
بهترین روش های درمانی برای کاهش التهاب و انسداد شاخک های بینی
- سوزاندن شاخک های بینی (Cauterization)
در این روش ، پزشک یک پروب گرم شده را وارد بینی می کند تا برخی از رگ های خونی شاخک ها را مسدود کند. این کار باعث کاهش جریان خون و در نتیجه کوچک شدن شاخک های بینی می شود. اجرای این روش نیازمند دقت و مهارت بالا است تا از آسیب به مژک های بینی جلوگیری شود.
- کاهش حجم شاخک ها با فرکانس رادیویی
این روش که به عنوان جراحی غیر تهاجمی شاخک های بینی شناخته می شود ، از امواج رادیویی برای کاهش التهاب بافت های شاخک استفاده می کند. پروب مخصوصی وارد بینی شده و امواج رادیویی کنترل شده ای را به شاخک های ملتهب می رساند. این انرژی موجب کوچک شدن تدریجی بافت ها و بهبود علائم تنفسی می شود.
- برش سرد یا کوبلیشن (Coblation)
این روش جراحی شاخک بینی نیز از امواج رادیویی استفاده می کند اما برخلاف روش قبلی ، حرارت تولید شده در سطح پایین تری قرار دارد. به همین دلیل ، درد و احساس سوزش کمتری ایجاد شده و احتمال بروز عوارض جانبی کاهش می یابد. این ویژگی باعث می شود که مژک های بینی و بافت های مجاور کمتر آسیب ببینند.
- توربینکتومی (Turbinectomy)
در این روش ، جراح با ایجاد یک برش کوچک در شاخک ، بخشی از آن را برمی دارد. این کار معمولاً بدون آسیب به لایه مخاطی محافظ انجام می شود. گاهی این روش با رزکسیون زیر مخاطی میکرو دیبریدر (Microdebrider Submucosal Resection) ترکیب شده و باعث کاهش حجم شاخک ها با کمترین آسیب به بافت های اطراف می شود.
- توربینوپلاستی (Turbinoplasty)
در این روش که نوعی جراحی ترمیمی شاخک های بینی محسوب می شود ، علاوه بر برداشت بخش کوچکی از شاخک ، ابزاری درون بینی قرار می گیرد تا موقعیت شاخک ها اصلاح شود. برخلاف روش توربینکتومی ، در این تکنیک ، هم بافت نرم و هم بافت سخت شاخک ها برداشته می شود تا راه تنفسی بازتر شده و مشکلات انسدادی کاهش یابد.
این روش ها در پروسه جراحی شاخک بینی بسته به شرایط بیمار ، شدت انسداد بینی و نظر پزشک انتخاب می شوند. برخی از این روش ها کم تهاجمی بوده و نیاز به دوران نقاهت کوتاه تری دارند ، در حالی که برخی دیگر مانند توربینکتومی و توربینوپلاستی نیازمند مراقبت های بیشتری پس از جراحی هستند.
جراحی شاخک بینی
به منظور درمان شاخک بینی از روش جراحی استفاده می شود که انجام آن به روش های مختلفی چون ایجاد برش و برداشتن بخش کوچکی از شاخک بینی، کاهش مخاط شاخک ها، درمان شاخک بینی با لیزر انجام می شود، که انجام هر کدام از روش های گفته شده به شرایط بیمار بستگی دارد. در این بخش به طور مفصل در مورد هر یک از روش های گفته شده صحبت خواهیم کرد تا با نحوه انجام آن آشنا شوید.
برش قسمت کوچکی از شاخک بینی
زمانی که محل قرار گیری شاخک بینی در تخلیه سینوس ها به واسطه شاخک بینی اختلال ایجاد کند از این روش جراحی استفاده خواهد شد. طریقه انجام جراحی به این شکل است که جراح بینی لازم است تا برای باز کردن راه تخلیه سینوس ها در شاخک بینی برش های کوچکی را ایجاد کند.
کاهش مخاط شاخک ها
برای انجام این جراحی چون جراح قصد کاهش کارایی بینی را ندارد در نتیجه لازم است تا برشی را به منظور بالاکشیدن پوست شاخک های لایه مخاطی ایجاد می کند تا از این طریق استخوان اضافی را حذف کند. یکی از مهم ترین اهداف انجام این جراحی بیشتر کردن فاصله شاخک ها نسبت به تیغه بینی خواهد بود.
درمان شاخک بینی با لیزر
از دیگر روش های درمانی برای اصلاح شاخک های بینی استفاده از لیزر است. استفاده از این روش درمانی برای زیر مخاط بینی کاربرد دارد اما در صورتی که برای زیر مخاط بینی استفاده نشود ممکن است منجر به از بین رفتن مژک های مفید داخلی بینی شود.
مزایا و معایب جراحی شاخک بینی
هر کدام از روش های درمانی که به منظور درمان بیماری استفاده می شود و می تواند برای فرد مزایا و معایبی را به همراه داشته باشد که از جمله مزایا و معایب جراحی شاخک بینی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
مزایا
منجر به باز کردن راه تنفس فرد شده، علاوه بر آن خروپف را نیز به نسبت کاهش می دهد و اگر دچار آلرژی خاصی باشید با انجام جراحی مشکلات شما به احتمال زیاد درمان خواهد شد.
معایب
از جمله معایبی که جراحی شاخک بینی به همراه دارد شامل خشک شدن بینی، ایجاد عفونت، خونریزی های موقت، سندروم بینی خالی خواهد بود.
جهت دریافت مشاوره جراحی شاخک بینی در مشهد با دکتر رزم آرا فرم تماس زیر را پر کنید.
اقدامات و مراقبت های لازم بعد از عمل شاخک بینی
همانطور که می دانید رعایت مراقبت ها بعد از جراحی بینی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است چرا که رعایت تمامی این موارد باعث شده تا روند بهبودی بعد از جراحی به سرعت طی شود علاوه بر آن خطرات و عوارضی که هر عمل جراحی می تواند داشته باشد با رعایت تمامی این نکات کاهش می یابد. از جمله مهم ترین اقدامات مراقبتی بعد از جراحی شاخک بینی به شرح زیر می باشد:
- توجه داشته باشید که استحمام کوتاه داشته باشید.
- به هیچ عنوان سر خود را بیش از اندازه خم نکنید.
- از بلند کردن اجسام سنگین و ورزش های سنگین بدنی به شدت اجتناب کنید.
- از سیگار کشیدن و مصرف الکل برای مدتی خوداری کنید.
- به نحوه خوابیدن بعد از جراحی بینی توجه داشته باشید و حتما سر خود را در زاویه 45 درجه قرار دهید.
- در صورت تجویز دارو می توانید برای تسکین درد از آن ها استفاده کنید.
- داشتن تورم و التهاب بعد از جراحی کاملا طبیعی بوده از همین رو بهتر است از کمپرس یخ به منظور کاهش تورمات بعد از جراحی استفاده کنید.
- از لمس بینی، فین کردن و ایجاد ضربه به شدت پرهیز کنید.
توجه داشته باشید که بعد از جراحی شاخک بینی حتما استراحت کافی داشته باشد تا دوران نقاهت کوتاهی را بعد از جراحی داشته باشید.
کلام آخر
یکی از اصلی ترین علت های مشکلات تنفسی بزرگی شاخک های بینی است که منظور درمان آن لازم است تا جراحی شاخک بینی انجام داده شود ولی با توجه به عوارض و خطرات کمی که این جراحی دارد لازم است تا برای جراحی به بهترین جراحی بینی مراجعه کنید تا نتیجه مطلوبی را از عمل جراحی خود دریافت کنید.
